Tử vong/Thừa kế

【Hỏi】Trường hợp người nước ngoài chết ở Nhật, việc thừa kế sẽ theo quy định của pháp luật nước nào?

【Đáp】
<Luật áp dụng>
Điều 36 Luật những nguyên tắc chung về áp dụng pháp luật của Nhật Bản (Act on General Rules for Application of Laws) có quy định việc thừa kế được áp dụng theo luật pháp của quốc gia của người được thừa kế. Việc thừa kế có hai quy tắc chung. Thứ nhất, “Quy tắc thống nhất về thừa kế”: quan hệ thừa kế được quy định theo luật pháp của quốc gia người được thừa kế, không phân biệt chủng loại, đất đai .v.v.. của tài sản thừa kế. Thứ hai, “Quy tắc phân chia thừa kế”: tài sản thừa kế được chia ra thành “động sản” và “bất động sản”. “Động sản” được áp dụng theo luật pháp của quốc gia của người được thừa kế, “Bất động sản” được áp dụng theo luật pháp của quốc gia bất động sản đó trực thuộc.

<Luật dẫn chiếu ngược (Renvoi)> Trường hợp thừa kế theo pháp luật quốc gia của người được thừa hưởng, khi luật áp dụng là Luật đất đai nhà ở, Luật dẫn chiếu ngược được áp dụng và nếu đất đai được Nhật công nhận thì việc thừa kế sẽ áp dụng theo Luật dân sự Nhật Bản.

【Hỏi】Trong trường hợp người vợ/chồng là người Nhật chết thì người vợ/chồng của người này là người nước ngoài có được thừa kế không?

【Đáp】
<Luật áp dụng> Việc thừa kế trong trường hợp người vợ/chồng người Nhật chết sẽ tuân theo Luật dân sự của Nhật Bản. Người vợ/chồng là người nước ngoài cũng có quyền là người thừa kế theo luật định.

< Phân chia di sản> Trong trường hợp có nhiều người thừa kế, thì những người có quyền hưởng thừa kế cùng tiến hành “thỏa thuận phân chia di sản”. Nếu đạt được thỏa thuận giữa các bên thì cách chia tài sản thừa kế là tự do. Trong trường hợp người được hưởng thừa kế gồm có người vợ/chồng và người con thì Luật dân sự quy định phần thừa kế của người vợ/chồng và con được chia đôi 50/50. Trong trường hợp người được hưởng thừa kế gồm có người vợ/chồng và Bố Mẹ thì phần thừa kế của người vợ/chồng là 2 phần 3. Trong trường hợp gồm có người vợ/chồng và anh chị em thì phần thừa kế sẽ là 3 phần 4. Nếu có di chúc thì cơ bản sẽ phân chia tài sản theo di chúc.

【Hỏi】Người nước ngoài sống ở Nhật muốn lập di chúc thì phải theo hình thức nào và phải tuân theo quy định pháp luật của nước nào?

【Đáp】
<Hình thức di chúc> Nhật Bản có tham gia ký kếtHiệp ước về giải quyết xung đột pháp luật về thừa kế được năm 1961 và đã ban hành Luật những quy tắc chung về áp dụng luật quy định hình thức di chúc. Di chúc muốn lập trên quy định của một trong các Luật định sau sẽ được công nhận hợp lệ:
①Luật nơi thực hiện nghĩa vụ (Lex loci solutionis)
②Luật của quốc gia của người lập di chúc khi lập di chúc hay khi chết.
③Luật của nơi người lập di chúc đăng ký hộ khẩu cư trú khi lập di chúc hay khi chết.
④Luật của nơi người lập di chúc có nơi cư trú thường xuyên khi lập di chúc hay khi chết.
⑤Luật của nơi có bất động sản đó nếu di chúc có liên quan đến bất động sản.